Jezioro Sumowo Bakałarzewskie położone jest w województwie podlaskie i zgodnie z klasyfikacją Jednolitych Części Wód Powierzchniowych (JCWP) jest naturalną częścią wód. Zbiornik ma powierzchnię 110.3 ha oraz objętość wód szacowaną na 8266.8 tys. m³. W ewidencji wód jezioro figuruje pod kodem JCWP PLLW30012 (nr katalogowy 30012).
Jezioro leży w region wodny Środkowej Wisły, w obszarze dorzecza Wisły, a badania monitoringowe prowadzi Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Białystok. Współrzędne geograficzne jeziora to w przybliżeniu 54.0444°N, 22.3857°E.
Zgodnie z oceną Państwowego Monitoringu Środowiska (badania z 2013 r.) ogólny stan tej części wód oceniono jako zły, a stan/potencjał ekologiczny określono jako umiarkowany, a stan chemiczny jako dobry.
Z pomiarów fizykochemicznych wynika, że przewodność elektrolityczna właściwa wynosiła 335 µS/cm, przezroczystość wody (widzialność krążka Secchiego) 1.7 m, nasycenie tlenem hypolimnionu 1.2%, stężenie azotu ogólnego 1.32 mgN/l, stężenie fosforu ogólnego 0.029 mgP/l.
Badania elementów biologicznych wykazały, że wskaźnik fitoplanktonowy PMPL wyniósł 2.21, wskaźnik makrofitowy ESMI 0.399, indeks okrzemkowy fitobentosu IOJ 0.837, Jeziorowy Indeks Rybny LFI-CEN 0.62.
Pod względem powierzchni to 30. co do wielkości jezioro w województwie podlaskie spośród 61 zbadanych.
Jako prawdopodobne przyczyny obniżonego stanu wód wskazuje się: rolnictwo z zabudową rozproszoną, turystyka i rekreacja.
Ostatnie badania jakości wody przeprowadzono w 2013 r., czyli 13 lat temu.