Katowice – stolica Górnego Śląska

(Fot. Katowice Archikatedra Chrystusa Króla © Krzysztof Duda, CC BY-SA 2.0)

Stolica województwa śląskiego, jest także głównym ośrodkiem Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. To miasto tworzy tzw. Aglomerację katowicką, usytuowaną na wyżynie katowickiej, nad Rawą, Kłodnicą i Mleczną, we wschodniej części Górnego Śląska, a obszar miasta charakteryzuje się urozmaiconą rzeźbą terenu. Katowice są jednym z większych ośrodków naukowych w Polsce, gdzie znajduje się 20 uczelni wyższych.

To co w Katowicach zasługuje na uwagę to na pewno najbardziej charakterystyczny obiekt tego miasta, mianowicie obiekt należący do Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Katowicach, zwany potocznie Spodkiem. Jest to najbardziej znana Hala widowiskowo –sportowa, na której odbywają się liczne występy muzyczne i nie tylko. W swoim grafiku mieści także imprezy, które odbywają się cyklicznie, m.in. Metalmania, Mystic Festiwal, Rawa Blues Festiwal czy chociażby Wystawa Minerałów i surowców.

Poza tym warto przespacerować się jedną z bardziej popularnych ulic Katowic – Ulicą Mariacką – jedną z ważniejszych ulic w katowickiej dzielnicy Śródmieście i na całej swej długości to po prostu deptak. To co w architekturze katowickiej zwraca szczególną uwagę to zabytkowe wille mieszczańskie, pochodzące z XIX i początku XX w., stanowią dziś typową zabudowę śródmieścia Katowic. Według pierwszego planu regulacyjnego miasta powstały kamienice w stylu neoklasycystycznym lub neorenesansu włoskiego. Obok tego budowano kamienice w stylu eklektycznym z elementami dekoracji secesyjnej, neobarokowej i neorenesansowej.

Cały Górnośląski Okręg Przemysłowy, a szczególnie Katowice to skarbnica historycznej zabudowy przemysłowej. Najważniejsze obiekty zabytkowe tej architektury to: Huta Baildon założona w dzielnicach: Dąb i Załęże, obecnie objęta ochroną konserwatorską, jako obiekt świadczący o historii i tradycji przemysłu hutniczego oraz kopalnia węgla kamiennego Gottwald. Do dziś zachowały się trzy zabytkowe budynki kopalni oraz szyb “Jerzy” czy Kopalnia Kleofas. Do czasów obecnych przetrwały m.in. stacja ratownictwa górniczego, budynek ciepłowni oraz budynek nadszybia szybu Fortuna III, Szyb Wilson Kopalni KWK „Wieczorek”. Obecnie ten zabytkowy obiekt stanowi przestrzeń ekspozycyjną dla galerii artystycznej. Z nim to też wiąże się Nikiszowiec – osiedle robotnicze dla górników KWK Wieczorek. Ten unikatowy na skalę europejską układ urbanistyczny przyciąga turystów, architektów, artystów i filmowców klimatem, plenerami, niesamowitym urokiem i magią. W jednej z kamiennic w samym sercu Nikiszowca mieści się między innymi pracownia I COAL YOU, gdzie tworzona i sprzedawana jest biżuteria z węgla. Jest to bardzo dobry przykład połączenia górniczej tradycji regionu z dozą nowoczesności. Warto sprawdzić to miejsce, jeśli szukamy unikalnej pamiątki ze Śląska.

Za największą scenę teatralną Górnego Śląska uchodzi Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego, reprezentujący styl neoklasycystyczny. Główną elewację budynku ozdobiono płaskorzeźbami, zaś schody prowadzące do wejścia udekorowano okazałymi latarniami. W latach 40-tych i 50-tych w teatrze występowali m.in. Tadeusz Łomnicki oraz Gustaw Holoubek. Obecnie Teatr Śląski prezentuje dorobek polskiej i światowej dramaturgii.

Charakter reprezentacyjny w tym mieście pełni Pałac braci Goldsteinów, zwany też Willą Goldsteinów albo Pałacem Przemysłowym, położony w zachodniej części śródmieścia Katowic. Fasadę zewnętrzną zdobi bogata dekoracja kamieniarska i sztukatorska. Hall główny wykończony jest złoconą dekoracją malarską, salę posiedzeń wyłożono złoconym kurdybanem, a marmurowe posadzki obrobiono wysokiej, jakości drewnem, piaskowcem i złoceniami. W latach międzywojennych w pałacu mieściła się Izba Przemysłowo-Handlowa, a po II wojnie światowej (1952-1990) Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Radzieckiej oraz kino Przyjaźń.

Największy i najcięższy pomnik w Polsce, upamiętniający trzy wystąpienia zbrojne ludności śląskiej przeciwko władzom niemieckim, znajduje się w pobliżu katowickiego ronda gen. Jerzego Ziętka przy alei Wojciecha Korfantego, w parku Powstańców Śląskich i jest to Pomnik Powstańców Śląskich i stanowi jeden z symboli Katowic. Pomnik ma formę trzech orlich skrzydeł symbolizujących trzy Powstania śląskie z lat 1919−1920−1921, na pionowych skarpach od strony katowickiego ronda widnieją nazwy miejscowości − pól bitewnych. Ufundowany został przez społeczeństwo Warszawy dla społeczeństwa Górnego Śląska.

Pierwszym murowanym kościołem w mieście był Kościół Ewangelicki Zmartwychwstania Pańskiego, w stylu neoromańskim, arkadowym inaczej okrągło -łukowym. Natomiast centrum życia religijnego każdej diecezji, zwanym także matką wszystkich jej kościołów jest Katedra Chrystusa Króla, jako kościół biskupa diecezjalnego. Jej historia, obejmująca wydarzenia doniosłe i dramatyczne, jest częścią historii Kościoła, Polski i Śląska od czasu odzyskania niepodległości po latach narodowej niewoli, jest także największą katedrą w Polsce.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *